Wypełnienia, plomby

wypełnienia, plombyWypełnienia, plomby – uzupełnianie ubytków zębowych jest wykonywane różnymi materiałami. Najbardziej trwałe są materiały światłoutwardzalne, nieco mniej trwałe są materiały chemoutwardzalne.

 

                                                     WYPEŁNIENIA

Wypełnienia stomatologiczne (potocznie zwane plombami) to materiały służące do odbudowy utraconych w wyniku próchnicy lub urazu mechanicznego tkanek zęba . Pozwalają one na odzyskanie naturalnego kształtu korony zęba . Zapewniają komfort gryzienia i estetykę . Wypełnienia zabezpieczają zęby przed dalszą destrukcją , chronią je przed przykrymi doznaniami , jak : nadwrażliwość na temperaturę , działanie kwasów i bakterii .

W nowoczesnej stomatologii stosuje się wiele rodzajów wypełnień.

KOMPOZYTOWE

Z materiałów światłoutwardzalnych  są najbardziej rozpowszechnione . Charakteryzują się bardzo dobrą estetyką ( możliwość wymodelowania naturalnego kształtu oraz dostosowania do koloru własnych zębów ). Mogą być zakładane zarówno do przednich jak i bocznych zębów . Ich trwałość to ok.5 do 15 lat.

GLASSJONOMEROWE

To wypełnienia ze specjalnych cementów , które mają bardzo dobre zdolności łączenia się ze szkliwem i zębiną oraz uwalniają jony fluorkowe , co działa regeneracyjnie na tkanki zęba oraz zmniejsza ryzyko powtórnego rozwoju próchnicy . Są mniej trwałe od wypełnień kompozytowych . Ze względu na mniejszą estetykę oraz możliwość ścierania się i kruszenie używane są głównie jako wypełnienia zębów mlecznych .

KOMPOMEROWE ( GIOMEROWE)

Są to mieszanki kompozytu i glassjonomeru . Posiadają zalety glassjonomerów , są bardziej od nich solidniejsze lecz nie tak estetyczne jak kompozyty .Również stosuje się je głównie w zębach mlecznych .

AMALGAMATY

To materiały zawierające m.in. srebro , cynę , miedź i rtęć . Charakteryzuje się dobrą wytrzymałością oraz niską ceną . Niestety poprzez swoje wady : nieestetyczne ( srebrny kolor ) , przebarwiające tkanki zęba , uwalniające jony rtęci do organizmu , przewodzenie gorącej i zimnej temperatury są coraz rzadziej używane.

WKŁADY KORONOWE

Uszkodzone zęby mogą być wypełnione na jednej wizycie przez dentystę lub w sposób pośredni jak to ma miejsce w przypadku inlaya , onlaya czy overlaya .

To wypełnienia , które są wykonywane w pracowni techniki protetycznej. Wykonuję się  je najczęściej w przypadku dużego zniszczenia korony zęba czy po leczeniu kanałowym. Wymagają dwóch wizyt. Na pierwszej wizycie dentysta odpowiednio przygotowuje ząb i pobiera wycisk dla technika. W laboratorium techniki  dentystycznej jest modelowane wypełnienie ( z kompozytu technicznego , porcelany lub złota) , które  na kolejnej wizycie lekarz mocuje za pomocą odpowiedniego cementu w zębie.

WYPEŁNIENIA KANAPKOWE

W przypadku gdy ubytek sięga głęboko pod dziąsło należy założyć niejako dwa wypełnienia ( jedno na drugim) . W miejscu gdzie jest głęboko i wilgotno zakłada się amalgamat lub glassjonomer , a wyżej ( tam gdzie jest sucho)  estetyczny kompozyt lub wkład.

Wypełnienia stomatologiczne

Ubytki w zębach są bardzo powszechnie występujący schorzeniem. Są to zmiany spowodowane próchnicą zębową, zwane potocznie “dziurami w zębach”. Przyczyną powstawania próchnicy są bakterie z rodzaju paciorkowców, należące do fizjologicznej flory jamy ustnej. Tworzą one kremowo-żółtą, przylegającą do zębów płytkę, która daje się łatwo usunąć. W sytuacji, kiedy zapewniamy zbyt dużą podaż cukrów (głównie sacharozy), bakterie te dokonują ich rozkładu. Produktem tych reakcji są różnorodne kwasy organiczne, które powodują powstawanie próchnicy zębów.

Istnieje kilka rodzajów ubytków zębowych. Najczęściej spotykanym typem są ubytki koronowe, zlokalizowane albo w obrębie powierzchni żującej, albo w bocznej części zęba, stykającej się z innym zębem. Drugim rodzajem są ubytki korzeniowe, które powstają
w sytuacji, gdy dochodzi do częściowego odsłonięcia korzeni zębowych przez wycofujące się dziąsła. Z uwagi na fakt, iż korzenie nie są pokryte szkliwem, są one znacznie bardziej narażone na rozwój próchnicy. Jeszcze innym rodzajem jest tak zwana próchnica nawracająca, pojawiająca się w obrębie już istniejących wypełnień oraz koron zębowych.

Ubytki zębowe wbrew pozorom stanowią poważny problem i mogą być niebezpieczne. Stanowią one potencjalne wrota infekcji, które mogą nieść ze sobą bardzo poważne powikłania pod postacią na przykład bakteryjnego zapalenie wsierdzia czy nawet sepsy.

Dlatego też tak ważna jest regularna kontrola stomatologiczna, która pozwala zapobiegać powstawaniu próchnicy i ubytków, a także wykrycie już istniejących w początkowym stadium. Podstawowym sposobem leczenia ubytków jest stosowanie różnego rodzaju wypełniaczy stomatologicznych.

Wypełnienia amalgamatowe

Jest to rodzaj wypełnień będący stopem rtęci ze srebrem, cyną, miedzią, kadmem,
a niejednokrotnie również z cynkiem. Do niedawna jedno z najczęściej stosowanych wypełnień. Z uwagi na metaliczny kolor mocno kontrastujący z tkanką zęba, wykorzystywane przede wszystkim do wypełniania zębów znajdujących się w tylnej części jamy ustnej. Ich niewątpliwą zaletą jest bardzo duża trwałość i wytrzymałość (większa nawet od naturalnego szkliwa). Są bardzo łatwe w zakładaniu, a dzięki rozszerzaniu się w trakcie twardnienia znacznie spada ryzyko powstania próchnicy wtórnej. Niestety, nie jest to materiał bez wad. Przez to, że nie wiąże się ze szkliwem i zębiną, wymaga zastosowania jako podkładu cementu stomatologicznego, a także wykonania specjalnych podcięć w obrębie zdrowych tkanek zęba. Ponadto jest dobrym przewodnikiem ciepła, co może skutkować odczuwaniem bólu przy spożywaniu gorących lub zimnych pokarmów lub napojów.

WypełnieniE ŚWIATŁOUTWARDZALNE –  kompozytowe

Cechą charakterystyczną tego rodzaju wypełnień jest ich światłoutwardzalność. Kompozyty są przygotowywane w specjalnych tubkach i początkowo mają konsystencję plasteliny. Dzięki barwie zbliżonej do naturalnego koloru zębów, mogą być wykorzystywane zarówno do wypełniania ubytków zębów znajdujących sie w przedniej jak i tylnej części jamy ustnej. Dzięki swojej konsystencji mogą być modelowane już po zaaplikowaniu.

Następnie wypełnienie naświetlane jest specjalną lampą polimeryzacyjną powodującą stwardnienie materiału. Niestety trwałość takiego wypełnienia jest stosunkowo niższa i wymaga wymiany co 3-5 lat. Istnieją również chemoutwardzalne wypełniacze kompozytowe, ale z uwagi na niezadowalający efekt estetyczny stosowane są rzadko.

Wypełnienie światłoutwardzalne przypomina kolorem ząb, w którym jest założone. Po leczeniu jest niewidoczne i daje doskonały efekt estetyczny.

Wypełnienia glasjonomerowe

Ten typ wypełnień wykonany jest ze specjalnych materiałów bazujących na szklanym pyle. Wykazują one duży stopień przylegania do tkanek zęba, co zapewnia wypełnieniom dużą szczelność. Istnieją różne podtypy cementów glasjonomerowych, jednak wszystkie charakteryzują się wysoką szybkością wiązania. Mogą być wykorzystywane zarówno
w leczeniu ubytków zębów przednich jak i tylnych. Niestety, są one mocno podatne na ścieranie i porowatość, kruche oraz słabo podatne na modelowanie. W związku z powyższymi są stosowane przede wszystkim w przypadku zębów mlecznych, a także jako baza przed planowanym założeniem korony zębowej.

Wypełnienia kompomerowe

Ta technologia łączy ze sobą dwa powyżej opisane rodzaje wypełnień. Budowa i skład materiałów kompomerowych są bardzo podobne do materiałów kompozytowych, czemu zawdzięczają one swoją plastyczność i podatność na opracowywanie, modelowanie
i polerowanie. Z kolei dzięki komponencie glasjonomerowej, wykazują one dużą zdolność przylegania do tkanek zębowych i wiązania w wilgotnym środowisku. Dzięki tej właściwości, zapewniają one dużą szczelność wypełnienia. Niestety, estetyka tego rodzaju wypełnień jest mocno niesatysfakcjonująca.

Wypełnienia kanapkowe.

Jest to złożona technika leczenia ubytków zębowych stosowana w przypadku wystąpienia głębokich ubytków. Stosowane są tak naprawdę dwa rodzaje wypełnień aplikowane warstwowo. Głębszą warstwę zawsze stanowi wypełnienie, które jest wykonane
z materiału odpornego na wilgoć. Do tego typu materiałów należą cementy glasjonomerowe i amalgamaty. Z kolei wierzchnie piętro wykonuje się w obrębie tkanek suchych z naciskiem na jego wysoką estetykę, wykorzystując najczęściej materiały kompozytowe.

Wkłady koronowe (onlay)

Wkłady koronowe onlay stanowią bardzo dobrą alternatywę dla klasycznych wypełnień w sytuacjach kiedy dochodzi do uszkodzenia dużej części tkanek twardych. Polega to na zastosowaniu częściowej korony, najczęściej porcelanowej, w miejscu ubytku. Niejednokrotnie wymaga specjalnego przygotowania zęba, w zależności od zastanej sytuacji. Przykładowo, kiedy konieczne jest jej oparcie na wkładzie koronowo-korzeniowym, niezbędne jest wcześniejsze umartwienie zęba i zastosowanie leczenia endodontycznego. W przypadku dużych ubytków tkanek twardych zęba, zastosowanie dużego wypełnienia wiąże się z ryzykiem jego uszkodzenia. Wkład koronowy onlay charakteryzuje się dużo większą wytrzymałością i w przypadku dużych ubytków stanowi idealne rozwiązanie.

WYPEŁNIENIA ŚWIATŁOUTWARDZALNE

Wielu pacjentów boryka się z bolesnymi ubytkami w zębach. Wtedy też lekarz stomatolog po uprzednim zbadaniu zęba wypełnia ten ubytek plombą. Ważne, żeby takie wypełnienie było trwałe, odporne na uszkodzenia i estetyczne – nie odróżniające się kolorem od naszego naturalnego uzębienia. Obecnie w praktyce stomatologicznej stosowane są różne rodzaje wypełnień – amalgamatowe, chemoutwardzalne lub światłoutwardzalne. Niestety NFZ refunduje tylko dwa pierwsze z nich.

Wypełnienia amalgamatowe, to mieszanina srebra, miedzi i cyny – nie dość, że wyglądają fatalnie z powodu znaczącego odróżnianie się od naturalnej tkanki zębowej, to od dłuższego czasu toczy się dyskusja na temat bezpieczeństwa ich stosowania, ze względu na fakt, że w ich składzie można wciąż spotkać rtęć, która może przenikać do naszego organizmu i odkładać się w tkankach.

Wypełnienia chemoutwardzalne są bardziej estetyczne od amalgamaowych, jednak pracuje się na nich trudniej niż na wypełnieniach światłoutwardzalnych, więc trudniej uzyskać naturalny efekt i w przypadku przednich zębów końcowy efekt wciąż nie jest idealny. Dodatkowo wypełnienia chemoutwardzalne szybciej się ścierają, a więc szybciej będą wymagały wymiany niż wypełnienie światłoutwardzalne. Oznacza to, że jeśli chcemy skorzystać z nowoczesnych metod leczenia ubytków w zębach i cieszyć się ładnymi zębami, to koszty będziemy musieli ponieść z własnej kieszeni.

  1. Dlaczego wypełnienie światłoutwardzalne jest najlepszym wyborem?

Takie wypełnienia, które są nazywane często “białymi plombami” są obecnie najczęściej stosowanym rozwiązaniem. Już po 20 sekundach naświetlania lampą polimeryzacyjną łączą się z zębem. Specjaliście podkreślają, że jakość i wytrzymałość takich plomb jest niezwykle wysoka oraz powalają na dobranie idealnie pasującego odcienia dla każdego pacjenta – jest to szczególnie ważne, jeśli stoimy przed koniecznością wypełnienia ubytku w przednich zębach, doskonale widocznych przy szerokim uśmiechu.

  1. Brokatowa plomba? Czemu nie?

U dzieci, które mają jeszcze zęby mleczne istnieje możliwość zastosowania kolorowych plomb, np. brokatowych. Takie wypełnienia są równie trwałe, jak białe, a możliwość samodzielnego wyboru koloru plomby pomaga zmniejszać stres związany z wizytą u dentysty, a efektem można się później pochwalić np. kolegom w przedszkolu i starszej siostrze.

  1. Na jak długo starcza wypełnienie światłoutwardzalne?

Trudno określić dokładny czas, na który wystarczy nam wypełnienie kompozytowe. Jest to to związane z faktem, iż istnieje bardzo wiele rodzajów wypełnień, różniących się pomiędzy sobą właściwościami. Nie zmienia to jednak faktu, iż wypełnienia światłoutwardzalne są obecnie najtrwalszym możliwym do zastosowania rozwiązaniem. Statystycznie ubytki wypełnione metodą światłoutwardzalną wytrzymują od 5 do 10 lat. Nie jest to jednak regułą. Niektórym pacjentom wypełnienia trzeba wymieniać częściej, a innym – rzadziej. Ważne jest, aby pamiętać o wizycie u stomatologa co pół roku i regularnie kontrolować ich stan.